बॅस्क्युल, स्विंग आणि लिफ्ट ब्रिज यांसारखे हलणारे पूल, सुरळीत आणि कार्यक्षम हालचालीसाठी गुंतागुंतीच्या यंत्रसामग्रीवर अवलंबून असतात. शक्ती प्रसारित करण्यात, गती नियंत्रित करण्यात आणि पुलाच्या कार्याची सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यात गिअर्स महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. विशिष्ट यंत्रणा आणि भाराच्या आवश्यकतेनुसार वेगवेगळ्या प्रकारचे गिअर्स वापरले जातात. हलणाऱ्या पुलाच्या यंत्रसामग्रीमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या काही प्रमुख गिअर्सची माहिती खाली दिली आहे.

१. स्पर गिअर्स

स्पर गियर्सस्पर गिअर्स हे हलवता येणाऱ्या पुलांच्या यंत्रसामग्रीमधील सर्वात सोप्या आणि सर्वाधिक वापरल्या जाणाऱ्या गिअर्सपैकी एक आहेत. त्यांना सरळ दाते असतात आणि समांतर शाफ्ट्समध्ये गती हस्तांतरित करण्यासाठी त्यांचा वापर केला जातो. ज्या अनुप्रयोगांमध्ये कमीतकमी देखभालीसह उच्च भार हस्तांतरणाची आवश्यकता असते, त्यांच्यासाठी हे गिअर्स आदर्श आहेत. स्पर गिअर्सचा वापर अनेकदा बॅस्क्युल पुलांच्या प्राथमिक ड्राइव्ह यंत्रणेमध्ये केला जातो.

२. हेलिकल गिअर्स

हेलिकल गिअर्सहे स्पर गिअर्ससारखेच असतात, पण त्यांचे दाते तिरकस असतात, ज्यामुळे ते अधिक सुरळीत आणि शांतपणे चालतात. तिरकस दातांमुळे आघाताचा ताण कमी होतो आणि भाराचे उत्तम वितरण शक्य होते. हे गिअर्स सामान्यतः मूव्हेबल ब्रिज ड्राइव्ह सिस्टीममध्ये आढळतात, जिथे टिकाऊपणा आणि कमी आवाजाची पातळी आवश्यक असते.

३. बेव्हल गिअर्स

बेव्हल गिअर्सज्या अनुप्रयोगांमध्ये एकमेकांना छेदणाऱ्या शाफ्ट्समध्ये, साधारणपणे ९०-अंशाच्या कोनात, शक्ती प्रसारित करण्याची आवश्यकता असते, तिथे यांचा वापर केला जातो. ब्रिज मेकॅनिझममध्ये फिरणाऱ्या शक्तीची दिशा समायोजित करण्यासाठी हे गिअर्स आवश्यक असतात. वाढीव कार्यक्षमता आणि अधिक सुरळीत कार्यासाठी, वक्र दाते असलेले स्पायरल बेव्हल गिअर्स अनेकदा वापरले जातात.

४. वर्म गिअर्स

वर्म गिअर्सयात एक वर्म (स्क्रूसारखा गियर) आणि एक वर्म व्हील यांचा समावेश असतो. ही रचना हलवता येणाऱ्या पुलांमध्ये उच्च टॉर्कचे प्रसारण आणि स्व-लॉकिंग क्षमता प्राप्त करण्यासाठी वापरली जाते, ज्यामुळे अनपेक्षित हालचाल टाळली जाते. वर्म गियर्स विशेषतः उचलण्याच्या यंत्रणा आणि ब्रेकिंग प्रणालींमध्ये उपयुक्त ठरतात, ज्यामुळे पुलाचे नियंत्रित आणि सुरक्षित संचालन सुनिश्चित होते.

५. रॅक आणि पिनियन गिअर्स

रॅक आणि पिनियन गिअर्स फिरत्या गतीचे रेषीय गतीमध्ये रूपांतर करतात. हलवता येणाऱ्या पुलांच्या उपयोगांमध्ये, पुलाचे भाग अचूकपणे उचलण्यासाठी किंवा सरकवण्यासाठी त्यांचा अनेकदा वापर केला जातो. या प्रकारची गिअरिंग सामान्यतः उभ्या उचलल्या जाणाऱ्या पुलांमध्ये (vertical lift bridges) आढळते, जिथे पुलाचे मोठे भाग सहजपणे वर उचलण्याची आणि खाली उतरवण्याची आवश्यकता असते.

६. प्लॅनेटरी गिअर्स

प्लॅनेटरी गिअर्समध्ये एक मध्यवर्ती सन गिअर, त्याच्या सभोवतालचे प्लॅनेट गिअर्स आणि एक बाहेरील रिंग गिअर यांचा समावेश असतो. ही संक्षिप्त आणि कार्यक्षम गिअर प्रणाली पुलांच्या यंत्रसामग्रीमध्ये वापरली जाते, जिथे उच्च टॉर्क आणि कार्यक्षम शक्ती प्रेषणाची आवश्यकता असते. हे गिअर्स जड कामांसाठी आदर्श आहेत, जसे की बॅस्क्युल पुलांमधील मोठ्या काउंटरवेट यंत्रणांसाठी.

चलित ब्रिज मशिनरीमध्ये वापरले जाणारे गिअर्स टिकाऊ, विश्वसनीय आणि उच्च भार हाताळण्यास सक्षम असले पाहिजेत. स्पर गिअर्स, हेलिकल गिअर्स, बेव्हल गिअर्स, वर्म गिअर्स, रॅक अँड पिनियन सिस्टीम्स आणि प्लॅनेटरी गिअर्स हे सर्व विविध प्रकारच्या चलित ब्रिजेसचे सुरळीत कार्य सुनिश्चित करण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. प्रत्येक यंत्रणेसाठी योग्य गिअर्सची निवड करून, अभियंते कार्यप्रदर्शन इष्टतम करू शकतात, कार्यक्षमता सुधारू शकतात आणि ब्रिज सिस्टीम्सचे आयुष्य वाढवू शकतात.