स्प्लाइन शाफ्टचे प्रकार

१. पॅरलल की स्प्लाइन्स
या स्प्लाइन्समध्ये समान अंतरावर खाचा असतात, ज्यांच्या बाजू रेडियल आणि ॲक्सियल दोन्ही दिशांमध्ये समांतर असतात. त्यांची रचना साधी असून, सामान्यतः सर्वसाधारण टॉर्क प्रेषणासाठी त्यांचा वापर केला जातो.

२. इनव्होल्यूट स्प्लाइन्स
इन्व्होल्यूट स्प्लाइन्समध्ये समान अंतरावर खाचा असतात, ज्यांच्या बाजू इन्व्होल्यूट वक्राच्या आकाराच्या असतात. हे इन्व्होल्यूट गिअर्ससारखेच असते, परंतु सामान्यतः उंचीला कमी असते. ही रचना ताण केंद्रीकरण कमी करण्यास मदत करते, ज्यामुळे भार क्षमता आणि मजबुती सुधारते.

३. क्राउन्ड स्प्लाइन्स
क्राउन स्प्लाइन्स सामान्यतः इनव्होल्यूट भूमितीवर आधारित असतात, परंतु जुळणाऱ्या भागांमधील कोनीय विसंगती सामावून घेण्यासाठी नर दात किंचित क्राउन केलेले (वक्र) असतात. या सुधारणेमुळे विसंगत स्थितीत टिकाऊपणा आणि कार्यक्षमता वाढते.

४. दातेरी स्प्लाइन्स
या स्प्लाइन्समध्ये V-आकाराच्या खाचा असतात आणि त्या प्रामुख्याने कमी व्यासाच्या शाफ्टवर वापरल्या जातात. त्यांच्या भूमितीमुळे कॉम्पॅक्ट ॲप्लिकेशन्समध्ये उच्च टॉर्क हस्तांतरण क्षमता मिळते.

५. हेलिकल स्प्लाइन्स
हेलिकल स्प्लाइन शाफ्टमध्ये शाफ्टभोवती हेलिकल मार्गाने फिरणाऱ्या खाचा असतात. या खाचांच्या बाजू समांतर किंवा अंतर्वक्र असू शकतात. कमीत कमी ताण केंद्रीकरण आवश्यक असलेल्या उच्च भाराच्या अनुप्रयोगांसाठी, किंवा रोटरी (फिरणारी) आणि लिनियर (सरळ) दोन्ही गती आवश्यक असलेल्या असेंब्लींसाठी हा स्प्लाइनचा प्रकार आदर्श आहे.

६. बॉल स्प्लाइन्स
बॉल स्प्लाइन्समध्ये आतील आणि बाहेरील दोन्ही घटकांमध्ये खाचा असतात, ज्या बॉल बेअरिंगसाठी लिनियर रेस म्हणून काम करतात. या रचनेमुळे उच्च टॉर्कखाली सहज रेषीय गती शक्य होते. अधिक लांब प्रवासासाठी, बाहेरील स्प्लाइनमध्ये बॉलचे पुनःसंचारी चॅनेल समाविष्ट केले जाऊ शकतात, ज्यामुळे लांब शाफ्टच्या संपूर्ण लांबीवर टॉर्कचे प्रसारण शक्य होते.